Μην τα παρατάς ποτέ

Στην καθημερινή μας ζωή, έχουμε μάθει να συνδέουμε την επιτυχία με τα γρήγορα αποτελέσματα. Όταν όμως περνάμε στο πεδίο της πνευματικής ζωής, οι κανόνες αλλάζουν ριζικά. Οι Άγιοι Πατέρες της Ορθόδοξης Εκκλησίας, έχοντας βαθιά γνώση της ανθρώπινης ψυχικής ανατομίας, μας διδάσκουν ότι ο πνευματικός αγώνας δεν είναι ένα κατορθωμα της μιας στιγμής, αλλά ένα μακροχρόνιο στάδιο όπου η επιμονή και η υπομονή αποτελούν τα ισχυρότερα όπλα μας.

Η Πτώση δεν είναι το Τέλος, η Παραίτηση Είναι

Ένα από τα μεγαλύτερα λάθη που κάνουμε είναι να απογοητευόμαστε από τα λάθη και τις αμαρτίες μας. Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος είναι κατηγορηματικός σε αυτό:

«Το να πέσει κανείς είναι ανθρώπινο, το να παραμένει όμως στην πτώση είναι σατανικό».

Οι Πατέρες τονίζουν ότι ο Θεός δεν ζητά από εμάς το αλάνθαστο, αλλά τη μετάνοια και τη διάθεση να σηκωθούμε ξανά. Κάθε φορά που πέφτουμε, η πνευματική ωριμότητα φαίνεται από το πόσο γρήγορα θα ξανασταθούμε στα πόδια μας, χωρίς να επιτρέψουμε στην απόγνωση να μας κυριεύσει.

Η «Καλή Αναισχυντία» της Προσευχής

Στον πνευματικό αγώνα απαιτείται μια μορφή… πνευματικής επιθετικότητας και επιμονής. Ο Όσιος Ιωάννης της Κλίμακος μιλά για την ανάγκη να «βιάζουμε» (να πιέζουμε ευγενικά) τον εαυτό μας και να επιμένουμε στην προσευχή, ακόμη κι όταν νιώθουμε την ψυχή μας στεγνή ή άδεια.

Παρομοιάζει τον πιστό με τον επίμονο ζητιάνο που χτυπά την πόρτα μέχρι να του ανοίξουν. Η επιμονή δείχνει στον Θεό ότι επιθυμούμε τη σωτηρία μας όχι ως ένα περαστικό καπρίτσιο, αλλά ως ανάγκη ζωής.

Η Δοκιμασία των Πνευματικών «Σκαμπανεβασμάτων»

Ο Άγιος Σιλουανός ο Αθωνίτης και άλλοι σύγχρονοι Πατέρες αναλύουν τη σημασία των περιόδων όπου η Χάρη του Θεού φαίνεται να «κρύβεται». Πρόκειται για την πνευματική παιδαγωγία.

Η περίοδος της Θέρμης: Όταν όλα είναι εύκολα και η προσευχή κυλά αβίαστα.

Η περίοδος της Δοκιμασίας: Όταν νιώθουμε εγκατάλειψη, σκοτάδι και δυσκολία.

Η πραγματική αγάπη για τον Θεό και η γνησιότητα του αγώνα μας αποδεικνύονται στη δεύτερη περίοδο. Το να μην τα παρατάς όταν όλα σου φαίνονται αδιάφορα ή δύσκολα είναι η μεγαλύτερη θυσία που μπορείς να προσφέρεις.

Ο πνευματικός αγώνας μοιάζει με το σκάψιμο ενός πηγαδιού. Μπορεί να σκάβεις για μέρες και να βρίσκεις μόνο χώμα και πέτρες. Αν όμως σταματήσεις, δεν θα μάθεις ποτέ ότι το καθαρό νερό βρισκόταν μόλις λίγα εκατοστά πιο κάτω.

Όπως έλεγε χαρακτηριστικά και ο Άγιος Εφραίμ ο Σύρος, ο χριστιανός είναι σαν τον στρατιώτη στο πεδίο της μάχης: ακόμη κι αν πληγωθεί, επουλώνει τις πληγές του και επιστρέφει στη γραμμή του μετώπου. Δεν υπάρχει αποτυχία στον Θεό, παρά μόνο η άρνηση να συνεχίσουμε.

Βιβλιογραφικές Αναφορές & Πηγές
Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου, Λόγοι περί Μετανοίας, PG (Patrologia Graeca) 49. (Ανάλυση για την πτώση του ανθρώπου και την αποφυγή της απόγνωσης).

Οσίου Ιωάννου του Σιναΐτου, Κλίμαξ Ιωάννου του Σιναΐτου, Έκδοσις Ιεράς Μονής Παρακλήτου. (Λόγοι περί Προσευχής, Μετανοίας και Ακηδίας).

Αγίου Εφραίμ του Σύρου, Έργα – Ασκητικά κείμενα, Τόμος Α’-Δ’, Εκδόσεις «Το Περιβόλι της Παναγίας». (Η εικόνα του πνευματικού στρατιώτη και η διαρκής επανεκκίνηση του αγώνα).

Αγίου Νικοδήμου του Αγιορείτου & Αγίου Μακαρίου Νοταρά, Φιλοκαλία των Ιερών Νηπτικών, Τόμοι Α’-Ε’, Εκδόσεις «Το Περιβόλι της Παναγίας». (Κείμενα των Αγίου Μάρκου του Ασκητού και Αγίου Μαξίμου του Ομολογητού για την υπομονή στους πειρασμούς).

Αρχιμανδρίτου Σωφρονίου (Σαχάρωφ), Ο Άγιος Σιλουανός ο Αθωνίτης, Έκδοσις Ιεράς Μονής Τιμίου Προδρόμου, Έσσεξ Αγγλίας. (Η διδασκαλία για την πνευματική ξηρασία και την επιμονή στην κρυμμένη Χάρη του Θεού).

Το Γεροντικόν (Αποφθέγματα των Αγίων Γερόντων της Ερήμου), Έκδοσις «Το Περιβόλι της Παναγίας». (Παραδείγματα και σύντομα αποφθέγματα για την αξία του να ξεκινάει ο πιστός «κάθε μέρα από την αρχή»).