Η Απάντηση που Άλλαξε την Ιστορία: «Εγώ δεν θα κοινωνήσω»

Ένα από τα πιο συγκλονιστικά και λιγότερο γνωστά στο ευρύ κοινό περιστατικά από τη ζωή του Οσίου Μαξίμου του Ομολογητή δεν αφορά μόνο τη θεολογική του δεινότητα, αλλά την απίστευτη πνευματική του αντοχή κατά τη διάρκεια της δίκης του στην Κωνσταντινούπολη (662 μ.Χ.).

Η Στιγμή της «Πνευματικής Ελευθερίας» στη Δίκη

Όταν ο Μάξιμος οδηγήθηκε ενώπιον του Πατριάρχη και των εκπροσώπων του Αυτοκράτορα, η πίεση να συμβιβαστεί με την αίρεση του Μονοθελητισμού ήταν ασφυκτική. Οι κατήγοροι δεν προσπαθούσαν πλέον να τον πείσουν θεολογικά, αλλά χρησιμοποιούσαν το επιχείρημα της κοινωνικής απομόνωσης.

Του είπαν: «Όλη η Ανατολή και όλη η Δύση έχουν ενωθεί και έχουν υπογράψει τον Τύπο (το αυτοκρατορικό διάταγμα). Μόνο εσύ μένεις έξω. Ποιος νομίζεις ότι είσαι που ξέρεις την αλήθεια καλύτερα από όλους τους άλλους;»

Η απάντηση του Μαξίμου έμεινε στην ιστορία ως το απόλυτο παράδειγμα της προσωπικής συνείδησης έναντι της εξουσίας:

«Ακόμα κι αν όλη η κτίση κοινωνήσει με το λάθος, εγώ δεν θα κοινωνήσω.»

Το «Σπάνιο» Σημείο: Η Θεία Λειτουργία στις Φυλακές

Λίγοι γνωρίζουν τις λεπτομέρειες της τελευταίας φάσης της εξορίας του. Αφού του έκοψαν τη γλώσσα και το δεξί χέρι (για να μην μπορεί ούτε να μιλήσει ούτε να γράψει), ο Μάξιμος μεταφέρθηκε στο φρούριο Σχέμαρι στον Καύκασο.

Το σπάνιο στοιχείο που διασώζει η παράδοση είναι ότι, παρά τον ακρωτηριασμό του, ο Μάξιμος συνέχισε να «λειτουργεί» νοερά. Οι αυτόπτες μάρτυρες ανέφεραν πως, ενώ ήταν σωματικά ράκος, το πρόσωπό του εξέπεμπε ένα φως που ανάγκαζε ακόμα και τους δεσμοφύλακές του να σωπαίνουν από δέος. Λέγεται μάλιστα πως λίγο πριν κοιμηθεί (πεθάνει), είδε σε όραμα την ακριβή ημέρα και ώρα της αναχώρησής του, την οποία υποδέχθηκε με μια γαλήνη που θεωρήθηκε «ξένη προς την ανθρώπινη φύση».